Recensie: Friday Night Lights (H.G. Bissinger)

11 Apr

Dit artikel van mijn hand verscheen op 4 april 2011 op sportblog In de Aanval.

“In Odessa, it’s God, country and Mojo football.”

Odessa ligt in het noordwesten van Texas. Het is een woestijnstad midden in de olievelden, vijftig kilometer voorbij the middle of nowhere. Nietszeggend, rauw en ruig. Veel inwoners die in de jaren zeventig schathemeltjerijk werden dankzij de oil boom, raakten in de jaren tachtig alles kwijt en leiden nu een onopvallend leven. Odessa is alles wat je van een afgelegen stad in Texas verwacht: een totale afkeer van overheidsbemoeienis, een ongezonde afkeer van Afro-Amerikanen, Hispanics en andere etnische minderheden en een afkeer van alles wat zich buiten de staatsgrenzen afspeelt.

“Football reigns, football is king”
Maar in Odessa staat Permian High School, en deze school geeft de stad en al zijn inwoners bestaansrecht. Permian heeft namelijk een high school football team, dePermian Panthers. Elke vrijdagavond betreden de Panthers het footballveld in hun glanzend zwarte tenues, en is de Permiaanse aanmoedigingskreet MO-JO! MO-JO!overal te horen. Het ultieme doel – seizoen in, seizoen uit – is het behalen van het Texaanse state championship. Dit is het enige waar de jonge spelers, de coaches, de Pepette-cheerleaders en de Odessianen voor leven. “This community doesn’t want academic excellence. It wants a gladiatorial spectacle in a Friday Night.”

De mysterieuze kracht van sport
Sportjournalist H.G. Bissinger woonde gedurende het seizoen 1988 met zijn gezin in Odessa, en volgde de Permian Panthers tijdens hun race richting de felbegeerde play-offs en de state championship-finale. In Friday Night Lights heeft hij knap beschreven wat high school football in Odessa betekent, hoe het is ingebed in ieders leven. De sport is geen op zichzelf staand fenomeen, maar is sterk vervlochten met het onderwijssysteem en de (op racisme gebaseerde) sociale verhoudingen. Hij laat ons kennismaken met zes spelers en de coach van de Permian Panthers, en we volgen hen op de voet bij wedstrijden en bij de gebeurtenissen rondom het footballveld. Ondertussen weidt hij uit over de problemen die in Odessa ontstaan door school desegregation (kort gezegd, de van overheidswege opgelegde herindeling van scholen om ervoor te zorgen dat er gemengde scholen ontstaan) en de in elkaar geklapte oliemarkt.

Ondergedompeld in Odessa
In het begin van Friday Night Lights kreeg ik een lichte overkill aan informatie. Ik volgde soms niet meer precies in welk tijdvak we ons bevonden, want Bissinger schakelt regelmatig. Ook de hoeveelheid personages werkte soms verwarrend. Wie was nou ook alweer die ene speler met die dode vader? De quarterback? Maar naarmate ik verder kwam in het boek, kreeg ik de mojo-spirit te pakken en kwamen de spelers tot leven. Ik weet weinig van football, dus van passages als “Okay, twenty-nine cover five versus one back or no back, we’re just stayin’ straight twenty-nine unless you get a swap call, okay, right?” begreep ik niets. Maar dat gaf niet, want Bissingers sfeerbeschrijvingen zijn zo doeltreffend dat ik precies aanvoelde wat er gaande was.

Het boek eindigt met de spannendste wedstrijd van het seizoen: de halve finale om het state championship, de Panthers tegen de Carter Cowboys. Tegen die tijd zag ik de tribunes in gedachten zwart glanzend golven, en leek ik ergens in de verte MO-JO, MO-JO! te horen, als een dreunende trom op een Grieks galjoen. Terwijl ik het zand van Odessa in mijn ogen voelde prikken, was ik enerzijds blij dat ik niet in zo’n bekrompen samenleving gevangen zat, maar wilde ik anderzijds, net als elke ziel op die stampende tribune, niets anders dan de volle winst voor de Permian Panthers.

Friday Night Lights is voor het eerst verschenen in 1990 en is alleen in het Engels verkrijgbaar, bijvoorbeeld bij Bol. In 2004 kwam er een verfilming van het boek uit, en van 2006 tot dit jaar zond NBC de serie uit op tv.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: